O projekcie

VolcanoMap pokazuje na jednej mapie z osią czasu wulkany, które były aktywne w holocenie – ostatnich mniej więcej 12 tysiącach lat – ich erupcje oraz silne trzęsienia ziemi. Wszystkie liczby pochodzą z otwartych katalogów naukowych; opisy najsłynniejszych wulkanów i trzęsień napisała redakcja serwisu.

wulkanów: 1 214
erupcji: 9 906
trzęsień w katalogu: 4 979
z ostatnich 7 dni: 135

Źródła danych

Wulkany i erupcje – Smithsonian Global Volcanism Program

Lista wulkanów holoceńskich (nazwa, kraj, typ, wysokość, położenie, otoczenie tektoniczne, rok ostatniej erupcji) i potwierdzone erupcje z datami oraz wskaźnikiem eksplozywności VEI pochodzą z bazy Volcanoes of the World programu Global Volcanism Program (GVP) Instytutu Smithsona. Pobieramy je z publicznego serwisu WFS GVP (warstwy Smithsonian_VOTW_Holocene_Volcanoes, Smithsonian_VOTW_Holocene_Eruptions i E3WebApp_Eruptions1960 – ta ostatnia oznacza erupcje trwające). Ostatnie pobranie: 2026-11-01 02:52 UTC.

Global Volcanism Program, 2026. [Database] Volcanoes of the World (v. 5.4.0; 7 Aug 2026). Distributed by Smithsonian Institution, compiled by Venzke, E. https://doi.org/10.5479/si.GVP.VOTW5-2026.5.4. Dane pobrane z webservices.volcano.si.edu.

GVP udostępnia dane bezpłatnie i prosi o cytowanie bazy (z numerem wersji) przy każdym wykorzystaniu. Według warunków korzystania Instytutu Smithsona dane można wykorzystywać do celów niekomercyjnych, a użycie komercyjne wymaga pisemnej zgody – dlatego zbiór wulkanów tego serwisu jest oznaczony jako niekomercyjny. Nie przedrukowujemy opisów geologicznych ani zdjęć z GVP – na stronie każdego wulkanu jest link do jego karty w bazie. Nazwy wulkanów zapisujemy tak jak GVP (z przestawionym członem: „Ruiz, Nevado del” → „Nevado del Ruiz”), a dla najsłynniejszych dodajemy nazwy polskie.

Trzęsienia ziemi – USGS

Trzęsienia pochodzą z katalogu U.S. Geological Survey (ANSS Comprehensive Catalog, ComCat), który jest w domenie publicznej. Pobieramy:

przez FDSN Event API wszystkie trzęsienia o magnitudzie 6,5 i większej od 1500 roku – dla czasów przed 1900 rokiem katalog zawiera głównie trzęsienia z obu Ameryk i kilka dawnych zdarzeń odtworzonych z badań (np. Kaskadia 1700), dla 1900–1960 – głównie z katalogu ISC-GEM;
trzęsienia słabsze od M 6,5 od 1900 roku, którym USGS przypisał „znaczenie” (significance) co najmniej 1000 – to liczba łącząca magnitudę, skutki (alarmy PAGER) i liczbę zgłoszeń „Did You Feel It?”;
z feedów GeoJSON trzęsienia M 4,5+ i znaczące z ostatnich 7 dni – odświeżane automatycznie (ostatnio: 2026-11-02 21:00 UTC).

Własną stronę mają trzęsienia opisane przez redakcję, o magnitudzie 7,5 i większej oraz te ze znaczeniem USGS ≥ 1000 – razem 811. Pozostałe są na mapie i w listach z linkiem do karty zdarzenia w USGS. Opisy miejsc („45 km SSW of …”) pochodzą z USGS i zostają po angielsku.

Mapa i kraje

Granice państw: Natural Earth (domena publiczna), w uproszczonej wersji assetu map serii Ominuvo. Kraj wulkanu bierzemy z GVP (wulkany na granicy należą do obu krajów, a te w terytoriach zależnych – np. Montserrat – do terytorium). Kraj trzęsienia wyznaczamy z położenia epicentrum na mapie, a dla trzęsień na morzu – z opisu miejsca w USGS albo najbliższego brzegu w promieniu 150 km. Trzęsienia na grzbietach śródoceanicznych nie należą do żadnego kraju.

Kompletność danych

Erupcje i trzęsienia mają różne zakresy czasu i różnie kompletny zapis. Na osi czasu okresy niepełnego zapisu są zakreskowane – u góry dla erupcji, u dołu dla trzęsień.

Erupcje. Pokazujemy erupcje, które GVP uznaje za potwierdzone (Confirmed Eruption, bez erupcji niepewnych), od 10 000 p.n.e. i tylko wulkanów z listy holoceńskiej – dlatego na mapie jest ich (9 906) o kilka mniej niż wszystkich potwierdzonych erupcji w bazie GVP. Dawne erupcje znamy głównie z warstw, które zostawiły, a ich daty – z datowania (stąd „ok.” i niepewność w latach); wielu słabszych nie znamy wcale. To, że w ostatnich stuleciach zanotowanych erupcji jest coraz więcej, wynika przede wszystkim z tego, że obserwowano coraz więcej miejsc – GVP przestrzega przed odczytywaniem tego jako wzrostu aktywności wulkanów. 2 166 erupcji (22 %) nie ma oszacowanego VEI – na mapie mają jasny trójkąt z konturem, bo jego wielkość nie mówi wtedy nic o sile erupcji.

Trzęsienia. Katalog obejmuje trzęsienia M 6,5+ od 1500 roku, a od 1900 roku także słabsze, które USGS uznał za znaczące (180). Sejsmografy rejestrują trzęsienia na całym świecie dopiero od około 1900 roku – wcześniejsze to pojedyncze zdarzenia odtworzone z kronik i badań geologicznych, głównie z obu Ameryk (na osi: „zapis szczątkowy”). W pierwszej połowie XX wieku katalog jest pełny tylko dla najsilniejszych trzęsień – na początku stulecia mniej więcej od M 7,5 – a próg kompletności spada wraz z rozwojem sieci sejsmometrów. Od 1964 roku katalog jest kompletny dla trzęsień znacznie słabszych niż M 6,5, dlatego porównując liczby trzęsień z różnych dekad, warto patrzeć na te najsilniejsze. Więcej: katalog ISC-GEM i analiza USGS How complete is the ISC-GEM Global Earthquake Catalog?

Ostatnie 7 dni to osobna warstwa z niższym progiem: trzęsienia M 4,5+ i znaczące z feedów USGS. Ich liczby nie należy porównywać z katalogiem historycznym.

Jak czytać dane

VEI (Volcanic Explosivity Index) to skala wybuchowości erupcji od 0 do 8, oparta głównie na objętości wyrzuconego materiału i wysokości kolumny erupcyjnej. Jest logarytmiczna: każdy stopień to mniej więcej dziesięć razy więcej materiału. VEI 0–1 to spokojne wylewy lawy, 4 – erupcja Eyjafjallajökull w 2010 roku, 6 – Pinatubo w 1991 roku, 7 – Tambora w 1815 roku. Dla wielu dawnych erupcji VEI jest nieznany.

Magnituda mierzy energię wyzwoloną w ognisku trzęsienia. Każdy stopień to około 32 razy więcej energii. USGS podaje różne rodzaje magnitudy (najczęściej momentową, Mw); dla dawnych trzęsień są to szacunki.

Daty dawnych erupcji pochodzą z datowania radiowęglowego, warstw popiołu, słojów drzew czy rdzeni lodowych – dlatego przy wielu z nich jest „ok.” i niepewność w latach. Erupcja trwająca kilka lat świeci na mapie przez cały ten okres.

Oś czasu ma skalę odcinkami liniową: tysiąclecia przed naszą erą są ściśnięte, a ostatnie stulecia – z których pochodzi większość zapisów – rozciągnięte. Erupcje rosną na histogramie w górę, trzęsienia w dół, jak na zapisie sejsmografu.

Aktualizacja

Trzęsienia z ostatnich 7 dni odświeżane są co kilkanaście minut, katalog trzęsień i dane GVP – regularnie (GVP aktualizuje bazę zwykle z kilkutygodniowym opóźnieniem). To nie jest serwis ostrzegawczy: w sprawach bezpieczeństwa korzystaj z komunikatów lokalnych służb geologicznych i ochrony ludności.

Licencje

Dane USGS – domena publiczna. Dane GVP – bezpłatne, z wymogiem cytowania (powyżej).
Granice państw – Natural Earth, domena publiczna.
Fonty: Barlow Condensed, IBM Plex Sans, JetBrains Mono i Noto Sans – SIL Open Font License 1.1.
Opisy redakcyjne – napisane dla serwisu na podstawie ogólnodostępnych źródeł. Dane w formacie JSON: wulkany i erupcje, trzęsienia.

Prywatność

Serwis nie używa ciasteczek i nie zapisuje niczego w przeglądarce. Odwiedziny mogą być liczone przez Matomo w trybie bez ciasteczek – bez profilowania i bez przekazywania danych reklamodawcom. Mapa i wszystkie skrypty są serwowane z tej samej domeny.

Wyjątek: jeśli sam wybierzesz jasny albo ciemny motyw (przełącznik w nagłówku), przeglądarka zapamięta ten wybór w swojej pamięci lokalnej (localStorage). Zostaje on tylko na Twoim urządzeniu i nie trafia do nas; w trybie automatycznym nic nie jest zapisywane.

Formularz kontaktowy

Formularz kontaktowy. Gdy do nas piszesz (formularz kontaktowy), przetwarzamy imię lub nick, adres e-mail i treść wiadomości, a także nazwę serwisu i stronę, z której wysłano wiadomość. Wiadomość trafia e-mailem na adres contact@ominuvo.com.
Cel i podstawa prawna: odpowiedź na wiadomość – na podstawie Twojej zgody wyrażonej w formularzu (art. 6 ust. 1 lit. a RODO); ochrona formularza przed spamem i nadużyciami – na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Podanie danych jest dobrowolne, ale bez nich nie możemy odpowiedzieć.
Ochrona przed spamem: adres IP nadawcy zapisujemy tylko w postaci skrótu (nie da się z niego odtworzyć adresu) na potrzeby limitu wiadomości i usuwamy go po godzinie. Formularz nie używa ciasteczek.
Odbiorcy i przechowywanie: dane przechowuje dostawca hostingu i poczty, który przetwarza je wyłącznie na nasze zlecenie; nie sprzedajemy ich ani nie udostępniamy innym. Korespondencję przechowujemy przez czas potrzebny do odpowiedzi, a potem nie dłużej niż 12 miesięcy, chyba że dłuższego przechowywania wymagają przepisy albo obrona przed roszczeniami.
Wycofanie zgody: w każdej chwili, pisząc na contact@ominuvo.com. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania przed jej wycofaniem. Przysługuje Ci też prawo do przenoszenia danych.