Cotopaxi – stratowulkan, Ekwador

O wulkanie

Cotopaxi to prawie idealny, pokryty lodowcem stożek na południe od Quito. Jego erupcje są groźne przede wszystkim dlatego, że topią lód: w 1877 roku lahary – błotne lawiny – spłynęły dolinami ponad sto kilometrów, docierając aż do Pacyfiku i Amazonii. Dziś na ich drodze leżą miasta doliny Latacunga i przedmieścia Quito. Wulkan obudził się w 2015 roku po kilkudziesięciu latach spokoju i był znów aktywny w latach 2022–2023, dlatego ekwadorski instytut geofizyczny utrzymuje wokół niego gęstą sieć czujników.

Historia erupcji

VEI – wskaźnik eksplozywności wulkanicznej: 0 = wylew lawy, 4 = jak Eyjafjallajökull 2010, 6 = jak Pinatubo 1991, 7 = jak Tambora 1815. Skala jest logarytmiczna – każdy stopień to ok. 10 razy więcej materiału.

Początek	Koniec	VEI	Miejsce i datowanie
21 października 2022	6 lipca 2023	2	Summit crater · Observations: Reported
14 sierpnia 2015	24 stycznia 2016	2	Summit crater · Observations: Reported
2 lipca 1940	—	2	Observations: Reported
2 lutego 1939	—	2	Observations: Reported
2 lipca 1931	—	2	Observations: Reported
2 lipca 1926	—	2	Observations: Reported
2 lipca 1922	—	2	Observations: Reported
2 lipca 1908	2 lipca 1914	1	Observations: Reported
16 czerwca 1907	—	2	Observations: Reported
21 sierpnia 1906	19 września 1906	2	Observations: Reported
2 lipca 1905	—	2	Observations: Reported
26 września 1903	16 grudnia 1904	3	Observations: Reported
2 lipca 1895	—	2	Observations: Reported
16 stycznia 1886	—	2	Observations: Reported
23 lipca 1885	—	2	Observations: Reported
16 grudnia 1883	—	2	Observations: Reported
16 sierpnia 1883	—	2	Observations: Reported
16 stycznia 1882	16 marca 1882	2	Observations: Reported
16 lutego 1880	16 lipca 1880	3	Observations: Reported
26 lutego 1879	19 czerwca 1879	2	Observations: Reported
23 sierpnia 1878	24 sierpnia 1878	2	Observations: Reported
16 stycznia 1877	2 września 1877	4	Observations: Reported
2 lipca 1870	2 lipca 1876	2	Observations: Reported
16 lipca 1869	16 sierpnia 1869	3	Observations: Reported
15 sierpnia 1868	16 sierpnia 1868	2	Observations: Reported
2 lipca 1867	—	2	Observations: Reported
21 września 1866	26 września 1866	2	Observations: Reported
2 lipca 1863	—	2	Observations: Reported
2 lipca 1860	2 lipca 1862	2	Observations: Reported
2 lipca 1859	—	2	Observations: Reported
16 listopada 1858	16 grudnia 1858	2	Observations: Reported
2 lipca 1857	—	2	Observations: Reported
16 października 1856	16 grudnia 1856	2	Observations: Reported
16 maja 1856	—	2	Observations: Reported
16 listopada 1855	—	2	Observations: Reported
14 września 1854	—	2	Observations: Reported
3 kwietnia 1854	—	2	Observations: Reported
13 września 1853	15 września 1853	3	Observations: Reported
2 lipca 1852	—	2	Observations: Reported
16 czerwca 1851	—	2	Observations: Reported
2 lipca 1850	—	2	Observations: Reported
16 kwietnia 1845	—	2	Observations: Reported
2 lipca 1844	—	2	Observations: Reported
4 stycznia 1803	5 stycznia 1803	3	Observations: Reported
4 kwietnia 1768	—	4	Observations: Reported
10 lutego 1766	grudzień 1766	3	Observations: Reported
2 września 1750	4 września 1750	2	Observations: Reported
1747	1749	2	Observations: Reported
luty 1746	—	2	Observations: Reported
maj 1744	grudzień 1744	4	Observations: Reported
27 września 1743	4 października 1743	2	Observations: Reported
kwiecień 1743	—	3	Observations: Reported
9 grudnia 1742	—	3	Observations: Reported
15 czerwca 1742	lipiec 1742	3	Observations: Reported
1740	1741	2	Observations: Reported
1738	—	2	Observations: Reported
1698	—	3	Observations: Reported
czerwiec 1534	lipiec 1534	4	Observations: Reported
październik 1533	listopad 1533	2	Observations: Reported
15 listopada 1532	—	4	Observations: Reported
ok. 1350	—	4	Correlation: Tephrochronology
1260 ± 150 lat	—	?	Correlation: Tephrochronology
1130 ± 75 lat	—	5	Isotopic: 14C (uncalibrated)
ok. 950	—	3	Correlation: Tephrochronology
770 ± 75 lat	—	4	Isotopic: 14C (uncalibrated)
740 ± 75 lat	—	4	Isotopic: 14C (uncalibrated)
550 ± 200 lat	—	?	Correlation: Tephrochronology
370 ± 200 lat	—	?	Correlation: Tephrochronology
180 ± 100 lat	—	4	Isotopic: 14C (uncalibrated)
ok. 150	—	4	Correlation: Tephrochronology
70 ± 150 lat	—	4	Isotopic: 14C (uncalibrated)
ok. 50 p.n.e.	—	3	Correlation: Tephrochronology
230 p.n.e. ± 200 lat	—	4	Isotopic: 14C (uncalibrated)
ok. 400 p.n.e.	—	4	Correlation: Tephrochronology
ok. 1 050 p.n.e.	—	4	Correlation: Tephrochronology
1 510 p.n.e. ± 150 lat	—	?	Isotopic: 14C (uncalibrated)
ok. 2 050 p.n.e.	—	5	Correlation: Tephrochronology
2 220 p.n.e. ± 100 lat	—	?	Isotopic: 14C (uncalibrated)
2 250 p.n.e.	—	?	Correlation: Tephrochronology
2 640 p.n.e. ± 200 lat	—	5	Isotopic: 14C (uncalibrated)
3 280 p.n.e. ± 500 lat	—	5	Correlation: Tephrochronology
3 880 p.n.e. ± 75 lat	—	5	Isotopic: 14C (uncalibrated)
4 350 p.n.e. ± 75 lat	—	5	Isotopic: 14C (uncalibrated)
5 820 p.n.e. ± 75 lat	—	5	Isotopic: 14C (uncalibrated)
7 690 p.n.e. ± 75 lat	—	2	Isotopic: 14C (uncalibrated)

Dane: Global Volcanism Program, Smithsonian Institution (#352050) · Wikipedia (pl) · Wikipedia (en)