O wulkanie
Grímsvötn to kaldera przykryta grubym lodem lodowca Vatnajökull. Ciepło wulkanu topi lód od spodu, a nagromadzona woda co kilka lat wyrywa się spod lodowca w powodziach zwanych jökulhlaup. Do systemu wulkanicznego Grímsvötn należy szczelina Laki: w latach 1783–1784 wylało się z niej około 15 km³ lawy, a trujące gazy i głód zabiły około jednej piątej mieszkańców Islandii i większość zwierząt hodowlanych. Siarkowa mgła z Laki dotarła nad Europę i przyczyniła się do surowej zimy. Ostatnia erupcja Grímsvötn, w 2011 roku, była silniejsza niż erupcja Eyjafjallajökull rok wcześniej.
Historia erupcji
VEI – wskaźnik eksplozywności wulkanicznej: 0 = wylew lawy, 4 = jak Eyjafjallajökull 2010, 6 = jak Pinatubo 1991, 7 = jak Tambora 1815. Skala jest logarytmiczna – każdy stopień to ok. 10 razy więcej materiału.
| Początek | Koniec | VEI | Miejsce i datowanie |
|---|---|---|---|
| 21 maja 2011 | 25 maja 2011 | 4 | SW part of the caldera · Observations: Reported |
| 1 listopada 2004 | 4 listopada 2004 | 3 | SW and east sides of caldera · Observations: Reported |
| 18 grudnia 1998 | 28 grudnia 1998 | 3 | South caldera wall · Observations: Reported |
| 30 września 1996 | 6 listopada 1996 | 3 | Gjálp (fissure N of caldera rim) · Observations: Reported |
| 28 maja 1983 | 2 czerwca 1983 | 2 | Near south caldera wall · Observations: Reported |
| 15 stycznia 1954 | — | 1 | Observations: Reported |
| 16 maja 1938 | — | 1 | 8 km N of Svartibunki · Observations: Reported |
| 21 grudnia 1934 | 26 grudnia 1934 | ? | Volcano Uncertain: Vatnajökull |
| 30 marca 1934 | 7 kwietnia 1934 | 2 | Near south caldera wall · Observations: Reported |
| 29 listopada 1933 | 9 grudnia 1933 | 1 | North of Grímsvötn caldera · Observations: Reported |
| 29 września 1922 | 23 października 1922 | 2 | Observations: Reported |
| 2 lipca 1919 | — | 2 | Volcano Uncertain |
| 2 lipca 1910 | — | ? | Observations: Reported |
| 2 lipca 1897 | — | 2 | Volcano Uncertain |
| 16 listopada 1891 | 16 marca 1892 | 2 | Observations: Reported |
| 15 stycznia 1883 | 15 kwietnia 1883 | 2 | Observations: Reported |
| 8 stycznia 1873 | 16 sierpnia 1873 | 4 | Observations: Reported |
| 29 sierpnia 1867 | — | 1 | Observations: Reported |
| 2 lipca 1854 | — | 2 | Observations: Reported |
| 16 czerwca 1838 | — | 2 | Observations: Reported |
| 16 maja 1816 | 16 czerwca 1816 | 2 | Observations: Reported |
| maj 1783 | 26 maja 1785 | 4 | Lakagigar (Skaftar) and Grímsvötn · Observations: Reported |
| luty 1774 | — | 2 | Observations: Reported |
| 1768 | — | 2 | Volcano Uncertain: Vatnajökull |
| 15 października 1753 | — | 2 | NE of Palsfjall · Observations: Reported |
| 1730 | — | ? | Observations: Reported |
| luty 1725 | — | 2 | Observations: Reported |
| 6 października 1716 | — | 2 | Observations: Reported |
| 15 października 1706 | — | 2 | Observations: Reported |
| 1697 | — | ? | Observations: Reported |
| 5 listopada 1684 | styczeń 1685 | 2 | Observations: Reported |
| 10 kwietnia 1681 | — | ? | Volcano Uncertain: Vatnajökull · Observations: Reported |
| 1665 | — | ? | Observations: Reported |
| listopad 1659 | — | 2 | Observations: Reported |
| 24 lutego 1638 | — | 2 | Observations: Reported |
| ok. 1632 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1629 | — | 2 | Observations: Reported |
| ok. 1622 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 29 lipca 1619 | — | 2 | Observations: Reported |
| ok. 1610 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 31 października 1603 | listopad 1603 | 2 | Volcano Uncertain: Vatnajökull; possibly Grímsvötn |
| 7 listopada 1598 | — | 3 | Observations: Reported |
| 1530 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1521 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1510 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1509 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1500 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1490 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1471 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1470 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1469 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1450 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1430 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1390 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1370 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1369 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1354 | — | ? | Observations: Reported |
| ok. 1350 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| maj 1341 | — | 2 | Observations: Reported |
| listopad 1332 | — | 2 | Observations: Reported |
| 1310 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1290 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1270 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| 1230 ± 10 lat | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1190 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1150 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1090 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 1060 | — | ? | Correlation: Tephrochronology |
| ok. 1010 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 960 | — | ? | Sidereal: Ice Core |
| ok. 910 | — | ? | Correlation: Tephrochronology |
| ok. 50 p.n.e. | — | 2 | Halsagigur · Correlation: Tephrochronology |
| 1 950 p.n.e. ± 100 lat | — | 2 | Raudholar and Brunuholar · Correlation: Tephrochronology |
| 3 550 p.n.e. ± 500 lat | — | 0 | S of Thordarhyrna (Bergvatnsarhraun) · Correlation: Tephrochronology |
| 4 550 p.n.e. ± 500 lat | — | 0 | Laki (Botnahraun) · Correlation: Tephrochronology |
| 8 230 p.n.e. ± 50 lat | — | 6 | Isotopic: 14C (calibrated) |
Dane: Global Volcanism Program, Smithsonian Institution (#373010) · Wikipedia (pl) · Wikipedia (en)