O wulkanie
Mont Pelée górujący nad północną Martyniką dawał znaki życia od kwietnia 1902 roku: popiół, wstrząsy, wylewy błota. Mimo to mieszkańców Saint-Pierre, największego miasta wyspy, nie ewakuowano. Rankiem 8 maja z wulkanu zsunęła się chmura gorących gazów i popiołu – spływ piroklastyczny – która w kilka minut spaliła miasto i statki w porcie. Zginęło około 28 tysięcy ludzi; przeżyły pojedyncze osoby, w tym więzień chroniony grubymi murami celi. Od tej erupcji pochodzi określenie „erupcja pelejska”, a samo zjawisko spływów piroklastycznych zaczęto wtedy badać naukowo.
Historia erupcji
VEI – wskaźnik eksplozywności wulkanicznej: 0 = wylew lawy, 4 = jak Eyjafjallajökull 2010, 6 = jak Pinatubo 1991, 7 = jak Tambora 1815. Skala jest logarytmiczna – każdy stopień to ok. 10 razy więcej materiału.
| Początek | Koniec | VEI | Miejsce i datowanie |
|---|---|---|---|
| 16 września 1929 | 1 grudnia 1932 | 3 | Observations: Reported |
| 23 kwietnia 1902 | 5 października 1905 | 4 | Rivière Blanche and summit crater · Observations: Reported |
| 5 sierpnia 1851 | 1 lutego 1852 | 2 | Upper Rivière Claire valley (900 m elevation) · Observations: Reported |
| 22 stycznia 1792 | kwiecień 1792 | 1 | Upper Rivière Claire valley · Observations: Reported |
| ok. 1635 | — | ? | Observations: Reported |
| 1460 ± 20 lat | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 1370 | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 1340 ± 50 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 1260 ± 20 lat | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 1190 | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 910 | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 890 ± 100 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 720 | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 650 | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 450 | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 350 ± 75 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 300 | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 220 ± 75 lat | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 130 | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 50 | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 10 ± 50 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 200 p.n.e. | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 300 p.n.e. ± 100 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 440 p.n.e. | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 590 p.n.e. ± 200 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 600 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 620 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 730 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 890 p.n.e. ± 50 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 1 390 p.n.e. ± 150 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 2 100 p.n.e. ± 200 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 2 280 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 2 360 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 2 430 p.n.e. | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 2 460 p.n.e. ± 100 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 2 660 p.n.e. ± 200 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 3 020 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 3 120 p.n.e. ± 200 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 3 250 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 3 290 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 3 430 p.n.e. ± 75 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 3 500 p.n.e. ± 200 lat | — | 4 | Correlation: Tephrochronology |
| ok. 3 820 p.n.e. | — | 4 | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 3 930 p.n.e. ± 100 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 4 510 p.n.e. ± 500 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 5 500 p.n.e. ± 200 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 5 800 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 6 220 p.n.e. ± 200 lat | — | 4 | Vent slightly south of present summit · Isotopic: 14C (calibrated) |
| ok. 6 450 p.n.e. | — | ? | Vent slightly south of present summit · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 6 610 p.n.e. ± 150 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 7 050 p.n.e. ± 1 000 lat | — | ? | ESE flank (Sans Nom lava dome) · Isotopic: Uranium-series |
| 7 320 p.n.e. ± 1 730 lat | — | ? | Isotopic: 14C (calibrated) |
| 7 750 p.n.e. ± 500 lat | — | ? | ESE flank (Aileron lava dome) · Isotopic: Uranium-series |
| 8 210 p.n.e. ± 200 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
Dane: Global Volcanism Program, Smithsonian Institution (#360120) · Wikipedia (pl) · Wikipedia (en)