O wulkanie
Tambora na wyspie Sumbawa wybuchła w kwietniu 1815 roku z siłą VEI 7 – to największa erupcja znana z zapisów historycznych. Wulkan stracił ponad kilometr wysokości, a na jego szczycie powstała kaldera szeroka na około 6 kilometrów. Spływy piroklastyczne, tsunami, a potem głód zabiły dziesiątki tysięcy mieszkańców Sumbawy i sąsiednich wysp. Siarka wyrzucona do stratosfery ochłodziła klimat: rok 1816 zapisał się w Europie i Ameryce Północnej jako „rok bez lata”, z przymrozkami w środku lata i nieurodzajem.
Historia erupcji
VEI – wskaźnik eksplozywności wulkanicznej: 0 = wylew lawy, 4 = jak Eyjafjallajökull 2010, 6 = jak Pinatubo 1991, 7 = jak Tambora 1815. Skala jest logarytmiczna – każdy stopień to ok. 10 razy więcej materiału.
| Początek | Koniec | VEI | Miejsce i datowanie |
|---|---|---|---|
| 2 lipca 1967 ± 20 lat | — | 0 | NE part of caldera floor · Observations: Reported |
| 2 lipca 1880 ± 30 lat | — | 2 | SW part of caldera (Doro Afi Toi) · Observations: Reported |
| 16 sierpnia 1819 | — | 2 | Observations: Reported |
| 2 lipca 1812 | 15 lipca 1815 | 7 | Observations: Reported |
| 740 ± 150 lat | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 3 050 p.n.e. | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 3 910 p.n.e. ± 200 lat | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
Dane: Global Volcanism Program, Smithsonian Institution (#264040) · Wikipedia (pl) · Wikipedia (en)