Hekla – stratowulkan, Islandia

O wulkanie

Hekla to wydłużony grzbiet wulkaniczny na południu Islandii, przecięty szczeliną, z której wydobywa się lawa. Od wielkiej erupcji pliniańskiej w 1104 roku wybuchała ponad dwadzieścia razy; średniowieczni autorzy pisali, że jej krater jest wejściem do piekła. Popioły Hekli z różnych erupcji tworzą w glebach Islandii i Skandynawii warstwy, dzięki którym geolodzy i archeolodzy datują osady. Erupcje zaczynają się zwykle gwałtownie, po krótkim ostrzeżeniu sejsmicznym. Ostatnia miała miejsce w 2000 roku, a pomiary pokazują, że wulkan znów gromadzi magmę.

Historia erupcji

VEI – wskaźnik eksplozywności wulkanicznej: 0 = wylew lawy, 4 = jak Eyjafjallajökull 2010, 6 = jak Pinatubo 1991, 7 = jak Tambora 1815. Skala jest logarytmiczna – każdy stopień to ok. 10 razy więcej materiału.

Początek	Koniec	VEI	Miejsce i datowanie
26 lutego 2000	8 marca 2000	3	SW flank · Observations: Reported
17 stycznia 1991	11 marca 1991	3	Summit, SW, SE & NE flank fissures · Observations: Reported
9 kwietnia 1981	16 kwietnia 1981	2	Summit and north flank (900 and 740 m) · Observations: Reported
17 sierpnia 1980	20 sierpnia 1980	3	Summit, SW and NE flanks · Observations: Reported
5 maja 1970	5 lipca 1970	3	Sudurgigar, Hlidargigar, Oldugigar · Observations: Reported
29 marca 1947	21 kwietnia 1948	4	Hraungigur, Axlargigur, Toppgigur · Observations: Reported
25 kwietnia 1913	18 maja 1913	2	E & NE of Hekla (Mundafit, Lambafit) · Observations: Reported
27 lutego 1878	16 kwietnia 1878	2	East of Hekla (Krakagigar) · Observations: Reported
2 września 1845	5 kwietnia 1846	4	Summit, SW and NE flanks · Observations: Reported
5 kwietnia 1766	maj 1768	4	Bjallagigar · Observations: Reported
2 kwietnia 1725	—	1	SW, south and east of Hekla · Observations: Reported
13 lutego 1693	14 września 1693	4	Observations: Reported
8 maja 1636	czerwiec 1637	3	Observations: Reported
3 stycznia 1597	czerwiec 1597	4	Observations: Reported
maj 1554	czerwiec 1554	2	SW of Hekla (Raudubjallar) · Observations: Reported
25 lipca 1510	—	4	Observations: Reported
ok. 1440	—	?	SE of Hekla · Correlation: Tephrochronology
1 grudnia 1389	1390	3	Summit ridge, west flank (Raudoldur) · Observations: Reported
19 maja 1341	—	3	Observations: Reported
11 lipca 1300	lipiec 1301	4	Observations: Reported
1222	—	2	Observations: Reported
4 grudnia 1206	—	3	Observations: Reported
19 stycznia 1158	—	4	Observations: Reported
15 października 1104	—	5	Observations: Reported
1050 ± 500 lat	—	?	Austurhraun · Correlation: Tephrochronology
800 ± 50 lat	—	?	Heklutaglahraun · Correlation: Tephrochronology
ok. 750	—	?	Taglgigahraun, Solvahraun, Stakahraun · Correlation: Tephrochronology
650 ± 500 lat	—	?	NE flank (Helliskvislarhraun) · Correlation: Tephrochronology
550 ± 1 500 lat	—	?	Correlation: Tephrochronology
350 ± 1 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Eskihlidarhraun) · Correlation: Tephrochronology
250 ± 2 500 lat	—	?	NE flank (Hestolduhraun), Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
150 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Kringluhraun) · Correlation: Tephrochronology
250 p.n.e. ± 500 lat	—	?	NE flank, Vatnafjöll (Langviuhraun) · Correlation: Tephrochronology
650 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Svalaskardshraun) · Correlation: Tephrochronology
750 p.n.e. ± 500 lat	—	?	NE flank, Vatnafjöll (Langviuhraun) · Correlation: Tephrochronology
850 p.n.e. ± 1 500 lat	—	?	NE flank (Raudkembingahraun), Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
1 100 p.n.e. ± 50 lat	—	5	Isotopic: 14C (calibrated)
1 150 p.n.e. ± 1 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Hraunhalsshraun) · Correlation: Tephrochronology
1 250 p.n.e. ± 1 500 lat	—	?	NE flank, Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
1 350 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
ok. 1 550 p.n.e.	—	4	Correlation: Tephrochronology
1 650 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
1 750 p.n.e. ± 500 lat	—	?	Correlation: Tephrochronology
1 850 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	NE flank (Krokagilsoduhraun), Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
2 310 p.n.e. ± 20 lat	—	5	Isotopic: 14C (calibrated)
2 450 p.n.e. ± 1 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Reynnisfellshraun) · Correlation: Tephrochronology
2 750 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
2 950 p.n.e. ± 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Tröllaskógahraun) · Correlation: Tephrochronology
3 350 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Raudkollar, Vatnafjöll (Grafellshraun) · Correlation: Tephrochronology
3 450 p.n.e. ± 1 500 lat	—	?	Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
3 750 p.n.e. ± 1 500 lat	—	?	Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
3 950 p.n.e. ± 500 lat	—	?	Axarhraun, Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
4 050 p.n.e. ± 500 lat	—	?	Baejarhraun · Correlation: Tephrochronology
4 110 p.n.e. ± 100 lat	—	5	Isotopic: 14C (calibrated)
4 150 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Grasleysisfjallahraun) · Correlation: Tephrochronology
4 250 p.n.e. ± 500 lat	—	?	Knafaholdahraun · Correlation: Tephrochronology
4 350 p.n.e. ± 1 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Lambadalshraun) · Correlation: Tephrochronology
4 550 p.n.e. ± 500 lat	—	?	Krokahraun, Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
4 650 p.n.e. ± 500 lat	—	?	Gunnarsholtshraun · Correlation: Tephrochronology
ok. 4 700 p.n.e.	—	4	Correlation: Tephrochronology
4 750 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll (west of Laufafell) · Correlation: Tephrochronology
4 950 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Vatnafjöll (Raudölduhraun) · Correlation: Tephrochronology
ok. 5 050 p.n.e.	—	?	Reydarvatnshraun lava flow, Vatnafjöll · Correlation: Tephrochronology
ok. 5 150 p.n.e.	—	5	Isotopic: 14C (calibrated)
5 850 p.n.e. ± 2 500 lat	—	?	Svinholdahraun · Correlation: Tephrochronology

Dane: Global Volcanism Program, Smithsonian Institution (#372070) · Wikipedia (pl) · Wikipedia (en)