O wulkanie
Campi Flegrei, czyli Pola Flegrejskie, to kaldera o średnicy kilkunastu kilometrów, częściowo zalana wodami Zatoki Pozzuoli. Powstała w wyniku dwóch wielkich erupcji: ignimbrytu kampańskiego sprzed około 39 tysięcy lat i neapolitańskiego żółtego tufu sprzed około 15 tysięcy lat. Ostatnia erupcja, w 1538 roku, w ciągu kilku dni usypała stożek Monte Nuovo. Kaldera słynie z bradyzejsmu – powolnego wypiętrzania i osiadania gruntu w Pozzuoli; od 2005 roku ziemia znów się podnosi, a w ostatnich latach towarzyszą temu coraz silniejsze roje trzęsień ziemi.
Historia erupcji
VEI – wskaźnik eksplozywności wulkanicznej: 0 = wylew lawy, 4 = jak Eyjafjallajökull 2010, 6 = jak Pinatubo 1991, 7 = jak Tambora 1815. Skala jest logarytmiczna – każdy stopień to ok. 10 razy więcej materiału.
| Początek | Koniec | VEI | Miejsce i datowanie |
|---|---|---|---|
| 29 września 1538 | 6 października 1538 | 3 | Monte Nuovo · Observations: Reported |
| 1198 | — | 1 | Solfatara · Observations: Reported |
| ok. 1 650 p.n.e. | — | 4 | Fossa Lupara (Monte Senga) · Correlation: Tephrochronology |
| 1 870 p.n.e. ± 50 lat | — | 4 | Astroni · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 2 000 p.n.e. ± 150 lat | — | 4 | Averno · Correlation: Tephrochronology |
| ok. 2 040 p.n.e. | — | 3 | Solfatara · Correlation: Tephrochronology |
| 2 080 p.n.e. ± 75 lat | — | 2 | Monte Olibano-Accademia · Correlation: Tephrochronology |
| 2 150 p.n.e. ± 500 lat | — | 5 | Agnano Monte Spina · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 2 220 p.n.e. ± 50 lat | — | ? | Eastern NYT caldera · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 2 330 p.n.e. ± 150 lat | — | 3 | Correlation: Tephrochronology |
| ok. 2 440 p.n.e. | — | ? | Agnano-Monte Sant'Angelo · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 2 500 p.n.e. | — | 4 | Cigliano · Correlation: Tephrochronology |
| 2 580 p.n.e. ± 50 lat | — | ? | Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 2 890 p.n.e. ± 50 lat | — | ? | East part of NYT caldera · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 6 300 p.n.e. ± 50 lat | — | ? | N part of NYT caldera (San Martino) · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| ok. 6 490 p.n.e. | — | 3 | Eastern part of NYT caldera · Correlation: Tephrochronology |
| 6 650 p.n.e. ± 100 lat | — | 4 | Fondi di Baia, Sartania · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 7 590 p.n.e. ± 50 lat | — | ? | NE part of NYT caldera · Isotopic: 14C (uncalibrated) |
| 7 980 p.n.e. ± 500 lat | — | 3 | Soccavo, Minapoli, Pisani & other vents · Correlation: Tephrochronology |
| 8 480 p.n.e. ± 100 lat | — | 4 | Isotopic: 14C (calibrated) |
Dane: Global Volcanism Program, Smithsonian Institution (#211010) · Wikipedia (pl) · Wikipedia (en)